- تعداد نمایش : 51
- تعداد دانلود : 44
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1995
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2025 .19 .8166
سال : 19
شماره : 3
شماره پی در پی : 121
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 3،
،
شماره پی در پی 121
تحلیل و بررسی راهبردهای ادب از دیدگاه براون و لوینسون در غزلیات امید مجد بر اساس دفتر غزل" همراه باران"
صفحه
(157
- 175)
مریم شفیعی تابان (نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله
: دی 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: فروردین 1404
چکیده
زمینه و هدف: نظریه ادب، یکی از نظریات نوین در زبانشناسی است که در حیطه تحلیل گفتگو و علوم کاربردشناسی بسیار حائز اهمیت است. این نظریه که به صورت رسمی نخستین بار توسط براون و لوینسون مطرح گردید، در سال 1987 منجر به ارائه کتابی در این زمینه شد که زوایای مختلف راهبرد ادب را بررسی و تحلیل مینماید. در این پژوهش با تکیه بر نظریه ادب براون و لوینسون به تحلیل و ارزیابی غزلیات امید مجد از شاعران غزلسرای معاصر خواهیم پرداخت تا وجهه معشوق، راهبردهای ادب منفی و ادب مثبت را در غزلیات وی تحلیل نماییم.
روش پژوهش: این پژوهش برمبنای شیوه توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات از طریق مطالعه کتابخانه ای در مجموعه «همراه باران» از مجموعه غزلیات امید مجد به انجام رسیده است. جهت دستیابی به داده های دقیق و ارزیابی قابلاعتماد، تمامی مصادیق استخراج و نتایج در قالب تحلیل آماری ارائه گردیده است.
یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آنست که در غزلیات مجد حجم بالایی از راهبردهای گفتار مؤدبانه بصورت بیان مستقیم و غیرمستقیم وجود دارد. شاعر تلاش کرده است تا از این ابزارها در جهت اعتلای معشوق و پرهیز از کنشهای تهدیدکننده وجهه او بخوبی بهره گیرد.
نتایج پژوهش: در غزلیات مجد بنا به جایگاه و شأن گوینده (شاعر) و احترامی که وی برای معشوق و مخاطب خویش قائل است، وجهه رسمی مورد توجه قرار گرفته است و شاعراز وجهه ایجابی (خودمانی) حتی در گفتگوهای عاشقانه بشدت پرهیز کرده و تمامی حالات، توصیفات چه در حرمان و فراق و چه با زبان شکوه و شکایت، در قالب وجهه سلبی در گفتار و رفتار و توصیفات روایی در غزلیات مجد قابل مشاهد است. درخواست محترمانه، دعا و ابراز علاقه که از نمودهای ادب مثبت است در غزلیات این شاعر معاصر کاربرد بیشتری دارد.
کلمات کلیدی
امید مجد
, براون و لوینسون
, راهبردهای ادب
, غزل معاصر
, نظریه ادب.
- آذر پرند. سهراب (1398). «تغییرات راهبرد زبانی خطاب براساس نظریه براون و لوینسون بین استادان و دانشجویان ایرانی: مطالعه موردی دانشگاه تهران». فصلنامه زبانشناسی اجتماعی. دوره 2. شماره 2. (سری جدید). پیاپی6. صص 83 ـ 98.
- باقری. مهری (1389). مقدمات زبانشناسی. چاپ سیزدهم. تهران: قطره، ص 17.
- خدایی مقدم. معصوم و دیگران (1396). «توصیف و تحلیل چند واژه مؤدبانه و کارکرد آنها در زبان فارسی در چارچوب نظریه ادب براون و لوینسون». فصلنامه علمی ـ پژوهشی زبان پژوهی دانشگاه الزهرا. سال نهم. شماره 22. صص 20 ـ 53.
- دانش. ابراهیم و طوسی نصرآبادی (1400).«بررسی مؤلفه های ادب زبانی در قابوسنامه با استفاده از نظریه براون و لوینسون». دو فصلنامه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال 29. شماره 91. صص 129 ـ 153.
- سعدی. مصلحالدین (1365). کلیات سعدی. تصحیح: محمدعلی فروغی. چاپ پنجم. تهران: امیرکبیر، ص 765.
- شهریار. محمدحسین (1378). دیوان اشعار. تهران: نگاه.
- کیانپور. کتایون و دیگران (1404).«تأثیر جنسیت و بافت اجتماعی بر کاربرد راهبردهای ادب در نثر سینمای معاصر ایران براساس نظریه ادب براون و لوینسون». سال نوزدهم. شماره یکم. پیدرپی 119. صص 177 ـ 197.
- مجد. امید (1399). همراه باران. تهران: انتشارات پژوهشهای علمی ادبی.
- محمودی. پگاه و منزوی. ندا (1402). «رعایت وجهه معشوق در غزلیات شهریار بر مبنای نظریه ارتباطی براون و لوینسون». مطالعات میان رشته زبان و ادبیات فارسی. شماره 1.
- مؤمنی. زهرا و دیگران (1404).«توصیف و تحلیل ادب در بافت غیررسمی در میان دانشجویان در چارچوب نظریه ادب براون و لوینسون». مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران دانشگاه رازی. دوره 13. شماره 4. صص 73 ـ 85.
- هادیلو. بهمن (1402). «بازتاب ادبورزی در ساخت زبانی قرآن کریم در پرتو نظریه ادب براون و لوینسون». دو فصلنامه علمی و پژوهشهای زبانشناختی قرآن. سال دوازدهم. شماره اول.پیاپی 23. صص 165 ـ 180.
- هژیری. زهرا و افضلی. فرشته (1404). «گفتار مؤدبانه در فیلم فصل آخر و زیرنویس عربی آن در چارچوب نظریه براون و لوینسون». پژوهشهای ترجمه در زبان و ادبیات عربی. دوره 15. شماره 32. صص 97 ـ 130.
- یول. جورج (1389). کاربردشناسی زبان. ترجمه: محمود عموزاده و دیگران. تهران: سمت، ص 82.